Од гаме до Божоле Нуво
Што значи „Nouveau“, какво е грозјето гаме и како се прави младото вино.
Што значи „ново“ во новото Божоле?
Земете шише со натпис Beaujolais Nouveau. Првиот збор кажува од каде доаѓа виното. Вториот кажува зошто веќе е на масата. Додека дел од вината од истата есен сè уште созреваат во визбите, ова е веќе наполнето во шише, со овошјето од последната берба во прв план.
Божоле е вински регион меѓу Лион и Макон, во источна Франција. На неговите ридови најмногу се одгледува гаме. Од таа сорта винарите прават младо црвено вино со мирис што може да потсети на малина или штотуку скината јагода. Првата голтка обично е свежа, а танините, кои на непцето се чувствуваат како лесно стегање, се нежни. Токму таа комбинација објаснува зошто шишето лесно го наоѓа своето место крај чинија со сирење и леб.
На етикетата може да сретнете и подолг натпис, Beaujolais-Villages Nouveau. И двете вина го имаат истиот ноемвриски датум на пуштање. Зборот Villages го стеснува географското потекло на грозјето. Ако до зборот Nouveau пишува rosé, сте нашле розе од новата берба. Розето има и свое мало поглавје во винската историја. Првите шишиња розе Божоле Нуво се продавале во Јапонија во 2006 година, а на француските полици стигнале следната година.
Пред да го отворите шишето, погледнете уште едно име на етикетата. Кој го направил виното? Две шишиња од иста година можат да остават поинаков впечаток. Едното може да мириса на свежа малина, другото да потсетува на потемна цреша. Затоа на заедничка дегустација вреди да се сочуваат етикетите свртени кон гостите. Кога некој ќе рече „од она првото“, лесно ќе го најде и името на винарот.
Извори · Inter Beaujolais за младите вина · Водич за апелациите и стиловите · Првото розе Нуво · Beaujolais Nouveau Day
Гаме, темното грозје со светол сок
Ако расцепите зрно гаме, под темновиолетовата лушпа ќе најдете светол сок. Тоа го открива и нејзиното полно француско име, gamay noir à jus blanc, црно гаме со бел сок. За да разберете од каде доаѓа рубинската боја во чашата, доволно е да погледнете што прави винарот со лушпата по бербата.
Гаме е природна крстоска меѓу пино ноар и старата бела сорта гуе блан (Gouais blanc). Во Божоле се одгледува со векови. Зрее рано, има тенка лушпа, а зрната се собрани во збиени гроздови. На лозарот раното зреење му оди во прилог кога подготвува вино за ноември. Збиениот грозд, пак, бара внимание при берењето, особено ако треба цел и неоштетен да влезе во садот за ферментација.
По ридовите на Божоле може да се видат ниски лози обликувани како отворена чаша. Францускиот назив за тој начин на режење е gobelet. Лозарот секоја сезона одлучува колку род ќе носи лозата. Дел од она што подоцна ќе го почувствуваме во чашата се решава токму тука, уште пред грозјето да влезе во визбата.
Малината и шумската јагода се добри почетни асоцијации за гаме. Во други вина од сортата можат да се јават капина, темна цреша, мирис на цвеќе или бибер. За мала дегустација дома, интересна двојка е едно младо Божоле и едно Fleurie од истата сорта. Кај првото следете го мирисот на свежо овошје. Кај второто обрнете внимание дали, кога ќе ја завртите чашата, ќе се појави и мирис на темјанушка. Оставете шишињата сами да ве изненадат.
За да го опишат влијанието на местото каде што се одгледува грозјето, винарите го користат зборот тероар. Во него влегуваат почвата, изложеноста на сонце и условите во кои зрее грозјето. Во визбата потоа следуваат други избори, меѓу нив и колку долго сокот ќе остане со лушпите. Кога ги споредувате двете чаши, сортата веќе ја знаете. Сега можете да се прашате каков белег оставиле местото и раката на винарот.
Извори · Профил на сортата гаме · Гаме во лозјето и визбата · Лозјата на Fleurie
Што се случува во садот со цели гроздови?
Ако грозјето и онака ќе заврши под преса, зошто при бербата толку се внимава зрната да останат цели? Во традиционалната винификација на Божоле одговорот ќе го најдете на две места во истиот сад. На дното веќе има сок што ферментира. На врвот, промените допрва почнуваат под лушпата на секое неоштетено зрно.
При берењето се одвојуваат оштетените зрна, а целите гроздови внимателно се положуваат во садот, заедно со дршките. Под тежината на горните слоеви дел од грозјето на дното пука. Сокот истекува и квасците почнуваат да го претвораат шеќерот во алкохол. Притоа се ослободува јаглерод диоксид, кој постепено го исполнува просторот околу целиот грозд.
Во таква средина со малку кислород, во недопрените зрна погоре се одвива внатреклеточна ферментација. Во самиот плод се создава мала количина алкохол и се развиваат ароматични соединенија. Во средишниот дел, каде лушпите лежат во сокот, се извлекуваат боја и танини. Овие процеси се одвиваат истовремено. Заедно тие ја објаснуваат полукарбонската мацерација, традиционален пристап во визбите на Божоле.
„Мацерација“ значи дека сокот останува во допир со цврстите делови од грозјето. „Карбонска“ се однесува на присуството на јаглерод диоксид. При целосно карбонска мацерација, винарот внесува гас во затворен сад со здрави гроздови. При полукарбонската постапка опишана погоре, гасот настанува со самата ферментација на дното. Разликата е мала на хартија, но доволна за да знаете што точно ви раскажува винарот на дегустација.
За младото Божоле мацерацијата обично трае околу четири до шест дена. Тоа е времето на контакт во оваа фаза. Потоа се испушта слободниот сок, преостанатото грозје оди под преса, а ферментацијата продолжува. Винарот одлучува како ќе го спои сокот што сам истекол со оној што го добил со пресување. Брзината со која шишето стигнува на маса бара прецизност уште од првиот ден на бербата. Меѓу рачно набраниот грозд и првата ноемвриска голтка, секоја од овие одлуки се чувствува.
Извори · Inter Beaujolais за винификацијата, чекор по чекор · Водич од лозјето до визбата · Зошто се користат цели гроздови
Чести прашања
Дали има и розе Божоле Нуво?
Да. Се прави од гаме, со кус допир на сокот со лушпите или со директно пресување. На етикетата побарајте rosé. Повеќе за розе Божоле
Дали може да го отворам по ноември?
Да. Ноемврискиот четврток го означува почетокот на продажбата. Во месеците што следуваат сè уште можете да уживате во неговата свежина. За одредено шише, следете ја препораката на производителот.
Дали Beaujolais-Villages секогаш значи младо вино?
Villages го определува потеклото. За младото издание побарајте го и зборот Nouveau. Како да ја прочитате етикетата
Дали дочекот во Скопје секогаш е во четврток?
Датумот на локалната прослава го одредува организаторот. Третиот четврток во ноември е денот кога новата берба се пушта во продажба. Божоле во Скопје