Зошто токму четврток?
Од натписот на париско кафе до полноќното отворање на бурето во Божо.
Како еден четврток стана вински празник
На париски прозорец, според едно семејно сеќавање, во 1947 година сопственик на кафе напишал дека новото Божоле пристигнало. Приказната ја пренесува лозарот Бернар Жаке од Монмела, кој ја слушнал од својот тест. Убавиот детаљ е во календарот. Тогаш виното се пуштало во декември. Познатата реченица веќе можела да се сретне на улица, а до првиот „трет четврток“ имало уште речиси четири децении.
Од лозјата до малите ресторани во Лион
Многу пред натписот да стане меѓународен, виното од Божоле имало редовна публика во блискиот Лион. Во тамошните мали ресторани, познати како bouchons, на масата се носел pot, карафа вино за јадењето. Сопствениците на ресторани и дуќани оделе по младото вино веднаш по бербата. За постојаните гости пристигнувањето на новата берба било вест што сосема природно можела да се напише на прозорец.
Во 1951 година на винарите од Божоле им било дозволено порано да го продаваат младото вино. Во 1967 година за пуштање во продажба бил одреден 15 ноември. Тој датум секоја година паѓал во различен ден од неделата, па понекогаш испораките се совпаѓале со викендот. Решението што го познаваме денес доаѓа во 1985 година. Тогаш третиот четврток во ноември бил утврден како заеднички ден за пуштање на виното во продажба. За трговците тоа значело полесно планирање на испораките. За гостите било доволно да запомнат еден ден во неделата.
Жорж Дибеф и првите шишиња
Жорж Дибеф (Georges Dubœuf) ја основал својата винска куќа во 1964 година. Во патувањата во САД и Јапонија тој лично отворал шишиња од новата берба пред локалната публика. Истиот гест што го познавале гостите во Лион сега можел да се повтори илјадници километри подалеку. Домаќините го изговарале името на виното на француски, а потоа можеле на свој јазик да разговараат за она што го нашле во чашата.
Куќата Дибеф на бербите им дала и визуелно паметење. Секоја година поканува уметник да направи постер за новото издание. Вреди да се погледнат два плаката еден до друг. Зборовите се познати и поводот е ист, но бојата, цртежот и ракописот веднаш откриваат дека се работи за друга година. Затоа постерот може да биде исто толку убав спомен од една винска вечер колку и сочуваната етикета.
Календарот е заеднички за сите винари, а секоја маса си има свој термин. По третиот четврток шишето може да се отвори и на саботен ручек, во соседската винотека или на организирана вечера во Скопје. Таа слобода му прилега на обичај што почнал со едноставна вест од сопственикот на локалот до неговите гости.
Извори · Хронологија на Inter Beaujolais · Календарот низ годините, архива на Les Sarmentelles · Сеќавањето на Бернар Жаке · Винската куќа Жорж Дибеф · Дибеф за првите шишиња и постерите · Денот на новото Божоле
Les Sarmentelles, ноќта кога Божо го отвора бурето
Зошто прославата во Божо почнува во среда, кога новото вино пристигнува во четврток? За да го дочекате првото точење на плоштадот, треба да бидете таму пред полноќ. Во ова мало гратче, чие име на француски се пишува Beaujeu, чекањето е цела вечер со своја музика, поворка и последна станица пред градското собрание.
Божо е историското средиште по кое регионот го добил името. Според архивата на организаторите, некогаш лозарите и трговците канеле мал круг гости да ги испратат камионите со младото вино. На полноќ товарот тргнувал на пат низ Франција. Во 1989 година градот ја отворил прославата за пошироката публика. Денешниот фестивал Les Sarmentelles го задржал оној миг на заедничко одбројување, а околу него изградил неколкудневна програма.
Изданието 2026, од 18 до 22 ноември. Попладневната програма за среда предвидува прошетка низ центарот со дегустација на вина од дванаесетте апелации. На истата маршрута гостите можат да откријат и бели и розе вина од регионот. Во 18 часот на плоштадот е церемонијата на прием на нови членови на Les Compagnons du Beaujolais, братството што ја негува традицијата на Божоле.
Според програмата, поворката со факли тргнува во 23 часот. На преминот од 18 кон 19 ноември, пред градското собрание, следува la mise en perce, свечениот почеток на точењето од бурето. За полноќ се најавени светлосна програма, огномет и дегустација на бербата 2026. Половина час подоцна оркестарот го отвора балот.
Во деновите што следуваат има пазар на локални производители и вински салон. За посетителот што ќе остане и по првата ноќ, тогаш почнува поинаква средба со Божоле. На штандот може да го праша самиот винар која парцела го дала грозјето за шишето што штотуку го пробал.
Извори · Историјат на Les Sarmentelles, од архивата на организаторот · Програма за 2026 · Поворка, отворање на бурето и бал · Дегустациска маршрута